De reis start op de Antarctische convergentie, waar koude en warme stromingen botsen en waar de oceaan ruiger is dan waar ook ter wereld. Op de eilanden binnen deze natuurlijke begrenzing van Antarctica leven diverse zeldzame dieren. In het noorden trekken we over de toendra’s richting de Noordpool. Deze ontzagwekkende landschappen ontdekken we door de ogen van de dieren die er leven, zoals de reuzenalbatros, de adéliepinguïn en de ijsbeer. Terwijl het poolijs smelt, brengt Frozen Planet een deel van de aarde in beeld dat binnenkort voorgoed kan zijn veranderd.

The Cove is een documentairefilm uit 2009 over de dolfijnenjacht in de Japanse cultuur. In 2010 werd de documentaire bekroond met de Academy Award voor Beste Documentaire. De film is een oproep om tot actie te komen om de massale slachting van dolfijnen een halt toe te roepen, de Japanse visserij te veranderen en het publiek te informeren over de risico’s en het toenemende gevaar van kwikvergiftiging in dolfijnenvlees. Volgens de makers is het aantal dolfijnen dat in het Japanse Taiji gedood wordt groter dan het aantal walvissen dat rond Antarctica gedood wordt. Zo worden er ieder jaar 23.000 dolfijnen en bruinvissen in Japan gedood door de walvisindustrie. De migrerende dolfijnen worden bijeengedreven in een verborgen inham waar ze in netten worden gevangen en gedood met speren en messen over de randen van de kleine vissersboten.

Bekijk hier de trailer

In de Amsterdamse kerk de Duif is zondag een benefietbijeenkomst voor Sea Shepherd actievoerder Erwin Vermeulen. Hij zit al meer dan een maand vast in een Japanse cel omdat hij een dolfijnenjager een duw zou hebben gegeven. Vermeulen was in Japan om de jaarlijkse dolfijnenslachtingen in het havenstadje Taiji te filmen. Een gesprek met de Nederlandse Sea Shepherd actievoerder, Laurens de Groot.

De benefietmiddag wordt mede georganiseerd door de Partij voor de Dieren. Onder andere de film de Cove wordt gedraaid.

Vermeulen wordt verdacht van mishandeling en kan volgens Sea Shepherd twee jaar gevangenis of een flinke boete krijgen. Vermeulen, een vrijwilliger voor actiegroep Sea Shepherd, was naar het vissersdorp Taiji afgereisd om foto’s en video-opnames te maken van de dolfijnenjacht die elk jaar in Taiji plaatsvindt. Bij het maken van die opnames kreeg hij het aan de stok met een dolfijnenjager. Naar verluidt heeft hij de dolfijnenjager geduwd en is hij op 16 januari gearresteerd op verdenking van mishandeling.

Laurens de Groot was tot voor kort bemanningslid van het Sea Shepherd schip Steve Irwin en vocht tegen de walvissenjacht van met name Japan. Hij werkte een jaartje aan de wal en afgelopen jaar zat hij in Namibië, om actie te voeren tegen de grootschalige zeehondenjacht.

Bron: Wikipedia, Sea Shepherd, ANP

Dit verhaal moet je eigenlijk lezen bij de warme kachel. Stel je voor een eeuw geleden ploeterden Roald Amundsen en Robert Scott met hondensleeën door Antarctica om als eerste mens de Zuidpool te bereiken. Twee maanden deed Amundsen erover om op 14 december 1911 als eerste een vlag op de Zuidpool te zetten. Fast forward: honderd jaar later kost het 47 uur om met een Toyota Hilux AT dezelfde afstand naar de Zuidpool te rijden. Een nieuw poolrecord. Nog één.

Een jaar geleden vestigde de Hilux al een record door in 108 uur een afstand van 2.308 kilometer af te leggen op de Zuidpool. Dit record is nog maar onlangs officieel in de boeken bijgeschreven. Aardig om te weten: het team deed er op de terugweg een dag minder over, maar deze tijd is niet officieel geregistreerd.In december van 2011 werd met 4 speciale versies van de Hilux een tweede poolrecord gepakt – een eeuw na de tocht van Amundsen. In 47 uur reden de Toyota’s van McMurdo Sound naar de Zuidpool. Van de 47 uur waren de auto’s 17,5 uur in bedrijf.

Deze rit maakte deel uit van een grote expeditie waarbij de auto’s twee maal Antarctica doorkruisten van kust naar kust. De Toyota’s reden in totaal een afstand van 5.850 kilometer door sneeuw en ijs. Helemaal ongevaarlijk was de tocht niet, want op het Ross-ijsplateau Shelff waren verschillende spleten waarin de auto in z’n geheel kon verdwijnen.

De Toyota’s zijn omgebouwd tot AT’s, de afkorting van Arctic Trucks. De auto’s zijn lichter dan traditionele expeditievoertuigen, waardoor ze minder brandstof nodig hebben en minder sporen nalaten in de omgeving. Nu maar hopen dat het Guinness Book of World Records ook snel is en het nieuwe poolrecord binnenkort erkent.

Bron: toyota

Antarctica heeft ten minste 145 kleine meren bedolven onder het ijs en een hele grote naam Vostok.  Nu wetenschappers hebben ontdekt dat de tweede en derde grootste bekende lichamen van ondergrondse vloeibaar water zijn.

Exotische ecosystemen bevroren in de tijd, kunnen gedijen in de meren, ongerepte voor 35 miljoen jaar,  zeiden wetenschappers.

Vostok heeft een oppervlakte van 5400 vierkante mijl. Een van de pas ontdekte meren is ongeveer 770 vierkante mijl in omvang, of ongeveer de grootte van Rhode Island. De andere is ongeveer 620 vierkante mijl.

Beiden zitten meer dan 2 mijl onder het ijs en zijn ongeveer een halve mijl diep op basis van waargenomen verschillen in de zwaartekracht.

“Over de meren, de aantrekkingskracht van de zwaartekracht is veel zwakker, dus we weten dat er een groot gat daar beneden is”, zegt Robin Bell, een geofysicus aan het Lamont-Doherty Earth Observatory.

De grootste van de twee is vernoemd 90 º E voor de locatie. De andere heet Sovetskaya Lake. De ontdekkingen zullen worden beschreven in het februari nummer van het tijdschrift Geophysical Review Letters.

Bell en Michael Studinger combineerde gegevens van ijs-penetrerende radar, zwaartekracht enquêtes, satellietbeelden, laseraltimetrie en records van een Sovjet-Antarctic Expedition, dat onbewust de meren afgelegd in 1958-1959.

De kusten van de meren verscheen in satellietbeelden zoals storingen in het oppervlak. Ook het ijs drijft in principe op de meren en heeft een lichte depressies zichtbaar in radarbeelden.

De combinatie van warmte van onderen en een dikke laag isolerend ijs boven houdt de temperatuur van het water aan de bovenkant van beide meren op een zwoele -3 graden celsius, zeggen de onderzoekers, ondanks dat de buitentemperatuur kan dalen tot -80 graden celsius in de winter.

Hoewel Antarctica een gevarieerde topografie heeft met bergen en dalen, is bekend dat enorme meren diep onder het ijs liggen, het team van glaciologen en cryosfeer specialisten zeggen dat het vinden van stromend water in vloeibare vorm in het gebied waarin ze deden zeer verbluffend was.

“We praten over een hoogte van 800 meter, waar temperaturen normaal gesproken rond de 20 graden onder nul liggen. Daarom is het zeer bijzonder om op deze hoogte stromend water tegen te komen.” zegt explorer teamlid Ricardo Jana (Chileens Antarctisch Instituut glacioloog en onderzoeker voor het Centrum voor Kwartair Fuego-Patagonië en Antarctica Studies).

Een van de Braziliaanse onderzoekers, Jefferson Simoes, de directeur van het Braziliaanse Nationaal Instituut voor Cryosphere zegt dat ze nog steeds tijd nodig om de oorsprong van de rivieren te bestuderen alvorens conclusies worden getrokken.

“Met de wind van Antarctica hebben we enige twijfels. Het kan verwarmen, zoals we gezien hebben vele malen eerder, gesmolten ijswater, ‘zei Simoes.
De ploeg liet een geautomatiseerd laboratorium slechts 670 kilometer van de Zuidpool die nog steeds vitale metingen stuurt zoals temperatuur, koolstofdioxide en andere atmosferische metingen in real-time.

Op zondag 5 februari om 13.00 uur organiseert GEA Kring Rijnland de laatste Leidse Winterlezing van dit seizoen in Naturalis. Dr. Peter Bijl doet onderzoek op de Zuidpool om erachter te komen waarom de aarde na een broeikasperiode weer is afgekoeld. Tijdens deze lezing vertelt hij met film en foto over de resultaten en ontberingen.

Tijdens de broeikasperiode in het Eoceen, 55 miljoen jaar geleden, stonden er nijlpaarden in de tropische modderpoelen van de Noordpool. Dat CO2 daarbij een centrale rol speelde, toonde de onderzoeksgroep van prof. Henk Brinkhuis aan.

Het onderzoek gaat voort en er wordt nu gezocht naar antwoorden op de vragen:
Waarom is de aarde na deze broeikasperiode weer afgekoeld?
Hoe is vervolgens een ijskap op de Zuidpool ontstaan?

Dr. Peter Bijl heeft deelgenomen aan een expeditie naar de Antarctische kustgebieden om onder bikkelharde omstandigheden een antwoord te vinden op deze belangrijke vragen. Tijdens zijn lezing zal hij de resultaten met ons delen. Ook zal hij vertellen over de expeditie zelf, met foto’s en video.

De lezing vindt plaats in de Cinema van Naturalis. Leden van GEA en van NGV en hun gezin hebben gratis toegang op vertoon van de lidmaatschapskaart. Indien u geen lid bent is de lezing gratis op vertoon van een toegangsbewijs tot het museum. Houdt rekening met een kwartiertje wandelen van de ingang van het museum naar de filmzaal. Het kan druk zijn, dus wees op tijd.

Meer informatie
http://leidsewinterlezingen.nl

Deze zeldzame all-wit Kinband pinguïn steekt af tegen zijn vrienden als hij zijn ‘s morgens waggelen rond Antarctica. De ongewone vogel werd gefotografeerd door de natuurkundige David Stephens tijdens een expeditie naar de natuur Aitcho eilanden. Kinbandpinguïns ‘normale zwart-wit kleuren voorziet hen van camouflage terwijl ze duiken naar vis.

De voorwaarde die de witheid veroorzaakt staat bekend als leucism. Het verschilt van albinisme is een totaal gebrek aan huid pigment.

De heer Stephen, die werkt aan boord van Lindblad Expeditions ‘National Geographic Explorer schip, schreef in het dagelijkse expeditie rapport: “Aan de rand van het water stond een leucistic Chinstrap. ‘Deze vogel was witachtig, maar niet helemaal een albino. In plaats daarvan had gepigmenteerd ogen en een waste-out versie van de normale een Chinstrap het patroon.  Vanwege de oneven kleuring kan vissen iets moeilijker zijn.

Dyan deNapoli, een pinguïn expert en auteur van ‘The Great Penguin Rescue, zei dat de snelheid van leucism in Kinbandpinguïns is ongeveer 1 op 146.000. Hij voegde eraan toe: ‘Het is een vrij zeldzaam verschijnsel’.

fotografie: Andre Kuipers / Credit: ESA/NASA

Vanuit Noorwegen zijn de eerste beelden binnengekomen van het noorderlicht dat deze dagen zichtbaar is boven Europa. De foto’s zijn gisteravond en vannacht gemaakt bij de in noord-Noorwegen gelegen stad Tromsö.

Het noorderlicht, ook wel poollicht of aurora borealis genoemd, wordt veroorzaakt door de zware uitbarsting op de zon twee dagen geleden. Door de explosie is een grote plasmawolk naar de aarde geschoten. Als de zonnestorm sterk genoeg is en de hemel weinig tot niet bewolkt is, bestaat de kans dat ook boven Nederland het zeldzame licht te zien zal zijn.

In landen nabij de Zuidpool bestaat de komende dagen een vergrote kans op de zichtbaarheid van het zuiderlicht, ofwel aurora australis.

Scandinavië
De grote zonnestorm die de aarde aandoet, is volgens wetenschapsjournalist Govert Schilling de grootste sinds 2005. De storm kan een geweldige lichtshow veroorzaken in verschillende delen van de wereld, waaronder Zweden, Noorwegen en het noorden van Groot-Brittannië. In onder meer Zweden is de lucht prachtig verlicht met (fel)groene strepen en vlekken. Het Zweedse Aurora Sky Station maakt elke 5 minuten een foto, die het op de website plaatst.

Uit voorzorg werden verschillende vliegtuigen die via de noordpool vliegen omgeleid, meldt de Amerikaanse nieuwszender Fox. Daarbij ging het om vluchten tussen de Verenigde Staten en Hongkong. Als een plasmawolk sterk genoeg is, kan deze satellietelektronica, energienetwerken en radiocommunicatie verstoren.

Volgens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA moeten we ons opmaken voor een veel zwaardere zonnestorm in 2013, die onder meer stroomnetwerken langdurig plat zou kunnen leggen.

Bron: AD

© AP

© AP

Zwitser heeft vele reizen gemaakt naar afgelegen delen van de wereld zoals Kamchatka, Spitsbergen en Antarctica. Op deze reizen heeft hij de natuur vastgelegd in prachtige foto’s. Zwitser geeft lezingen over zijn natuurexpedities en leidt excursies. Een gepassioneerde man die boeiend kan vertellen over zijn vele trips.

De uitzending is op donderdag 26 januari van 21.00 tot 22.00 uur. Herhaling op zondag 29 januari van 12.00 tot 13.00 uur.

bron: Nieuwsblad voor Castricum

Handige links
website van Peter Zwitser